قواعد فقهى از جنبه‏هاى گوناگونى قابل تقسيم است كه در ذيل به برخى از آن‏هااشاره مى‏شود:

1 - قواعد فقهى از نظر قلمرو جريان و شمول به سه دسته تقسيم مى‏شود:

الف) قواعد جارى در يك باب، مثل «قاعده امكان‏»;

ب) قواعد جارى در چند باب، مثل «قاعده ما يضمن‏»;

ج) قواعد جارى در همه ابواب، مثل «قاعده اشتراك‏».

2 - قواعد فقهى از جهت پايه و اساس به دو دسته تقسيم مى‏شود:

الف) قواعدى كه همه قواعد به آن‏ها بر مى‏گردد (قواعد خمس) كه عبارت‏اند از:«الامور بمقاصدها»، «اليقين لا يزول بالشك‏»، «المشقة تجلب التيسير»، «الضرر يزال‏»و «العادة محكمة‏»;

ب) ساير قواعد، مثل «اصالة الصحة‏».

3 - قواعد فقهى از جهت جريان در حكم يا موضوع به دو دسته تقسيم مى‏گردد:

الف) قواعد مختص به شبهات موضوعى مثل «قاعده فراغ‏»;

ب) قواعد مختص به شبهات حكمى مثل «قاعده لا ضرر».

4 - قواعد فقهى از نظر بيان حكم اولى و ثانوى نيز به دو دسته تقسيم مى‏شود:

الف) قواعدى كه حكم اولى را بيان مى‏كند مثل «قاعده سوق‏»;

ب) قواعدى كه حكم ثانوى را افاده مى‏كند مثل «قاعده لاحرج‏».