تقسيمبندى قواعد فقهى
قواعد فقهى از جنبههاى گوناگونى قابل تقسيم است كه در ذيل به برخى از آنهااشاره مىشود:
1 - قواعد فقهى از نظر قلمرو جريان و شمول به سه دسته تقسيم مىشود:
الف) قواعد جارى در يك باب، مثل «قاعده امكان»;
ب) قواعد جارى در چند باب، مثل «قاعده ما يضمن»;
ج) قواعد جارى در همه ابواب، مثل «قاعده اشتراك».
2 - قواعد فقهى از جهت پايه و اساس به دو دسته تقسيم مىشود:
الف) قواعدى كه همه قواعد به آنها بر مىگردد (قواعد خمس) كه عبارتاند از:«الامور بمقاصدها»، «اليقين لا يزول بالشك»، «المشقة تجلب التيسير»، «الضرر يزال»و «العادة محكمة»;
ب) ساير قواعد، مثل «اصالة الصحة».
3 - قواعد فقهى از جهت جريان در حكم يا موضوع به دو دسته تقسيم مىگردد:
الف) قواعد مختص به شبهات موضوعى مثل «قاعده فراغ»;
ب) قواعد مختص به شبهات حكمى مثل «قاعده لا ضرر».
4 - قواعد فقهى از نظر بيان حكم اولى و ثانوى نيز به دو دسته تقسيم مىشود:
الف) قواعدى كه حكم اولى را بيان مىكند مثل «قاعده سوق»;
ب) قواعدى كه حكم ثانوى را افاده مىكند مثل «قاعده لاحرج».
+ نوشته شده در جمعه بیست و نهم آبان ۱۳۸۸ ساعت 20:58 توسط همکلاسی
|